جدول وزن ورق رنگی؛ محاسبه وزن هر مترمربع، شیت و رول

برای پیدا کردن وزن ورق رنگی، سه مشخصه لازم دارید: ضخامت، عرض و طول. مثلاً وزن تقریبی یک شیت ۶ متری با عرض اولیه ۱٫۲۵ متر و ضخامت ۰٫۵ میلی‌متر، ۲۹٫۴۴ کیلوگرم است. همین شیت با عرض یک متر، حدود ۲۳٫۵۵ کیلوگرم وزن دارد؛ پس عبارت «ورق ۶ متری نیم‌میل» به‌تنهایی برای اعلام وزن کافی نیست.

در جدول وزن ورق رنگی زیر، می‌توانید عدد موردنیازتان را سریع پیدا کنید. بعد هم با چند مثال می‌بینیم چطور وزن چند شیت، متراژ یک تن ورق و هزینه تقریبی سفارش را حساب کنیم. هرجا وزن ورق با وزن پوشش مفید سقف فرق داشته باشد، آن را جدا توضیح می‌دهیم.

جدول وزن ورق رنگی در ضخامت‌های مختلف

در بازار، ضخامت را گاهی با اصطلاح «میل» می‌گویند؛ منظور همان میلی‌متر است. ورق نیم‌میل یعنی ضخامت ۰٫۵ میلی‌متر. عرض‌های ۱۰۰۰ و ۱۲۵۰ میلی‌متر نیز به‌ترتیب برابر با یک متر و ۱٫۲۵ متر هستند.

جدول زیر برآورد هندسی با ضریب ۷٫۸۵ است. اعداد، وزن قطعی محصول پوشش‌دار یا اعلام موجودی همه ضخامت‌ها نیستند. پیش از خرید، مبنای ضخامت و مشخصات همان بار را از فروشنده بخواهید.

راهنمای خواندن جدول: در عرض یک متر، وزن هر متر طول با وزن هر مترمربع ورق صاف یکسان است. اما در عرض ۱٫۲۵ متر، هر متر طول ورق مساحت بیشتری دارد و سنگین‌تر است.

مثال سریع: برای ضخامت ۰٫۵ میلی‌متر، وزن تقریبی هر مترمربع ورق صاف ۳٫۹۳ کیلوگرم و وزن هر متر طول با عرض ۱٫۲۵ متر، ۴٫۹۱ کیلوگرم است. این دو عدد درباره دو مقدار متفاوت از ورق صحبت می‌کنند.

وزن ورق رنگی ۶ متری چقدر است؟

اگر ورق را به‌صورت شیت، یعنی ورق برش‌خورده، می‌خرید، جدول زیر کاربردی‌تر است. طول همه ردیف‌ها ۶ متر است و عرض‌ها عرض اولیه ورق پیش از فرمینگ هستند.

برای انتخاب ردیف درست، فقط رنگ یا شکل ورق را ملاک نگذارید. ضخامت و عرض سفارش باید مشخص باشند. اگر محصول فرم‌شده است، عرض ظاهری آن ممکن است از عرض ورق اولیه کمتر باشد؛ این موضوع را در بخش عرض مفید با مثال باز می‌کنیم.

فرمول محاسبه وزن ورق رنگی با یک مثال ساده

برای ابعادی که در جدول نیست، از این رابطه استفاده کنید:

وزن تقریبی به کیلوگرم = طول به متر × عرض اولیه به متر × ضخامت به میلی‌متر × ۷٫۸۵

ضریب ۷٫۸۵ از چگالی تقریبی فولاد، یعنی ۷۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب، و تبدیل واحدها به دست می‌آید. لازم نیست ضخامت را دوباره از میلی‌متر به متر تبدیل کنید؛ این تبدیل در ضریب لحاظ شده است.

مثال اول: وزن یک شیت ۶ متری

فرض کنید مشخصات شیت شما این است:

• طول: ۶ متر
• عرض اولیه: ۱٫۲۵ متر
• ضخامت مبنای محاسبه: ۰٫۵ میلی‌متر

جایگذاری در فرمول:

۶ × ۱٫۲۵ × ۰٫۵ × ۷٫۸۵ = ۲۹٫۴۳۷۵ کیلوگرم

پس وزن تقریبی هر شیت، با گردکردن تا دو رقم اعشار، ۲۹٫۴۴ کیلوگرم می‌شود. اگر فروشنده عرض را ۱۲۵ سانتی‌متر گفته، در این فرمول باید ۱٫۲۵ وارد کنید، نه ۱۲۵.

برای محاسبه وزن، طول و عرض را به متر و ضخامت را به میلی‌متر وارد کنید.

مثال دوم: وزن سفارش ۲۰ شیتی

برای ۲۰ شیت با همان مشخصات، وزن محاسبه‌شده یک شیت را در تعداد ضرب می‌کنیم:

۲۰ × ۲۹٫۴۳۷۵ = ۵۸۸٫۷۵ کیلوگرم

بنابراین وزن تقریبی ورق‌های این سفارش ۵۸۸٫۷۵ کیلوگرم است؛ وزن پالت، تسمه و دیگر اجزای بسته‌بندی جداست. برای اینکه خطای گردکردن جمع نشود، ابتدا با عدد کامل محاسبه کنید و فقط جواب آخر را گرد کنید.

برای برآورد ابعاد سفارشی می‌توانید از ابزار محاسبه آنلاین وزن فلزات ایران فرمینگ استفاده کنید؛ واحد هر ورودی و مبنای تقریبی محاسبه را در نظر بگیرید.

هر متر ورق رنگی یعنی متر طول یا مترمربع؟

وقتی قیمت یا وزن «هر متر ورق» را می‌پرسید، بهتر است همان ابتدا واحد را روشن کنید. این عبارت می‌تواند سه معنی داشته باشد:

1. متر طول: یک متر از طول رول، با هر عرضی که آن رول دارد.
2. مترمربع ورق صاف: مساحت واقعی ورق پیش از فرمینگ؛ حاصل ضرب طول در عرض اولیه.
3. مترمربع پوشش مفید: سطحی که پس از فرمینگ و هم‌پوشانی واقعاً با ورق پوشانده می‌شود.

برای نمونه، یک متر طول از رول با عرض ۱٫۲۵ متر، ۱٫۲۵ مترمربع ورق صاف است. در ضخامت ۰٫۵ میلی‌متر، وزن تقریبی آن ۴٫۹۱ کیلوگرم می‌شود؛ درحالی‌که یک مترمربع از همان ورق حدود ۳٫۹۳ کیلوگرم است.

یک متر طول از ورق با عرض ۱٫۲۵ متر، برابر با ۱٫۲۵ مترمربع ورق صاف است.

هنگام مقایسه دو پیشنهاد فروش، بپرسید: «این قیمت برای هر کیلوگرم است، هر متر طول یا هر مترمربع؟ اگر مترمربع است، سطح اولیه ورق را حساب کرده‌اید یا سطح مفید پوشش را؟»

برای ورق فرم‌شده، کدام عرض را در محاسبه وارد کنیم؟

ورق صاف هنگام فرمینگ خم می‌شود و شکل موج‌دار یا ذوزنقه‌ای می‌گیرد. اگر چیزی از آن بریده یا به آن اضافه نشود، وزن همان قطعه تغییر نمی‌کند؛ اما عرضی که روی سقف می‌پوشاند معمولاً کمتر می‌شود. هم‌پوشانی ورق‌ها نیز بخشی از عرض را از پوشش مفید کم می‌کند.

برای وزن خود ورق: عرض اولیه مهم است

اگر ورق از رول ۱۲۵۰ میلی‌متری تولید شده، برای برآورد وزن باید عرض اولیه ۱٫۲۵ متر را در نظر بگیرید؛ نه عرض مفیدی را که پس از نصب دیده می‌شود. البته اگر تولیدکننده لبه‌ها را بریده باشد، مقدار ورق مصرف‌شده یا وزن محصول نهایی باید مطابق همان فرایند بررسی شود.

در فرم‌های طولی، طول برش مبنای معمول محاسبه است. در بعضی طرح‌های پرس‌شده مانند طرح سفال، طول ورق مصرفی هم می‌تواند با طول نهایی محصول تفاوت داشته باشد؛ در این حالت، مشخصات تولیدکننده راهنمای دقیق‌تری است.

برای وزن به ازای پوشش سقف: عرض مفید مهم است

یک مثال فرضی را ببینید. شیت ۶ متری، عرض اولیه ۱٫۲۵ متر و ضخامت مبنای ۰٫۵ میلی‌متر دارد. فرض می‌کنیم عرض مفید اعلام‌شده برای این نمونه ۱٫۰۵ متر باشد:

1. وزن تقریبی شیت: ۲۹٫۴۳۷۵ کیلوگرم
2. مساحت مفید پوشش، بدون هم‌پوشانی در طول: ۶ × ۱٫۰۵ = ۶٫۳۰ مترمربع
3. وزن به ازای هر مترمربع پوشش مفید: ۲۹٫۴۳۷۵ ÷ ۶٫۳۰ ≈ ۴٫۶۷ کیلوگرم

عرض مفید ۱٫۰۵ متر فقط فرض این مثال است و مشخصات عمومی همه ورق‌ها نیست. برای سفارش واقعی، عدد همان فرم و شیوه نصب را بگیرید. اگر در طول هم هم‌پوشانی دارید، سطح مفید دوباره کمتر می‌شود.

در این نمونه فرضی، عرض اولیه برای وزن و عرض مفید برای پوشش به کار می‌رود؛ مشخصات هر فرم متفاوت است.

برای مقایسه فرم‌ها و مشخص‌کردن عرض مفید متناسب با سفارش، مشخصات ورق شیروانی ایران فرمینگ را بررسی کنید.

این عدد فقط وزن پوشش ورق است. وزن کل سقف شامل زیرسازی، عایق، اتصالات و اجزای دیگر هم می‌شود؛ بنابراین از جدول وزن ورق به‌تنهایی برای تعیین بار کل سقف یا انتخاب ضخامت سازه‌ای استفاده نکنید.

وزن رول و متراژ یک تن ورق رنگی

وزن همه رول‌ها یکسان نیست. برای تبدیل وزن رول به طول، ابتدا وزن تقریبی یک متر طول را به دست بیاورید، سپس وزن خالص رول را بر آن تقسیم کنید.

فرض کنیم وزن خالص ورق ۱۰۰۰ کیلوگرم، عرض ۱٫۲۵ متر و ضخامت مبنای محاسبه ۰٫۵ میلی‌متر باشد:

• وزن هر متر طول: ۱٫۲۵ × ۰٫۵ × ۷٫۸۵ = ۴٫۹۰۶۲۵ کیلوگرم
• طول تقریبی رول: ۱۰۰۰ ÷ ۴٫۹۰۶۲۵ ≈ ۲۰۳٫۸۲ متر
• مساحت تقریبی ورق صاف: ۱۰۰۰ ÷ ۳٫۹۲۵ ≈ ۲۵۴٫۷۸ مترمربع

یعنی با این فرض‌ها، یک تن ورق حدود ۲۰۳٫۸۲ متر طول دارد. عدد ۲۵۴٫۷۸ مترمربع، مساحت ورق صاف است؛ آن را مستقیماً برابر متراژ قابل پوشش پروژه نگیرید. فرمینگ، هم‌پوشانی، برش و پرت اجرا در برآورد سفارش اثر دارند.

وزن خالص و ناخالص را جدا کنید

وزن خالص به خود ورق مربوط است. وزن ناخالص ممکن است بسته‌بندی، تسمه، پالت یا تکیه‌گاهی را هم شامل شود که همراه بار وزن شده است. روی پیش‌فاکتور و برگه توزین مشخص کنید کدام مبنا ملاک تسویه است و چه اجزایی از آن کسر می‌شوند.

برای تعیین وزن خالص ورق، اجزایی مثل تسمه و تکیه‌گاه را مطابق مبنای توزین از وزن بار جدا کنید.

اگر خرید بر مبنای وزن واقعی انجام می‌شود، عدد جدول جای توزین معتبر همان بار و توافق روشن درباره وزن خالص را نمی‌گیرد.

قیمت کیلویی را چطور به هزینه هر شیت تبدیل کنیم؟

وقتی قیمت به‌صورت کیلویی اعلام شده، برای برآورد اولیه کافی است وزن شیت را در قیمت هر کیلوگرم ضرب کنید. این کار زمانی مقایسه درستی می‌دهد که مشخصات فنی و خدمات دو پیشنهاد یکسان باشند.

مثال زیر کاملاً فرضی است و قیمت روز بازار نیست. اگر قیمت هر کیلوگرم را ۱۰۰٬۰۰۰ تومان در نظر بگیریم، برای شیت ۶ × ۱٫۲۵ متر با ضخامت ۰٫۵ میلی‌متر داریم:

۲۹٫۴۳۷۵ × ۱۰۰٬۰۰۰ = ۲٬۹۴۳٬۷۵۰ تومان برای هر شیت

اگر همین شیت طبق مثال قبل ۶٫۳۰ مترمربع پوشش مفید داشته باشد، سهم بهای ورق برای هر مترمربع پوشش تقریباً می‌شود:

۲٬۹۴۳٬۷۵۰ ÷ ۶٫۳۰ ≈ ۴۶۷٬۲۶۲ تومان

این مبلغ هزینه کامل اجرای سقف نیست. برای مقایسه پیش‌فاکتورها، جداگانه روشن کنید که موارد زیر در قیمت هستند یا به آن اضافه می‌شوند:

• برش و فرمینگ
• بسته‌بندی، بارگیری و حمل
• مالیات و عوارض، مطابق پیش‌فاکتور
• متعلقات و نصب، در صورت سفارش

ورقی که قیمت کیلویی پایین‌تری دارد، لزوماً برای هر مترمربع پوشش ارزان‌تر تمام نمی‌شود. ضخامت، عرض مفید، کیفیت پوشش و خدمات همراه سفارش را کنار هم ببینید.

چرا وزن واقعی با جدول وزن ورق رنگی فرق دارد؟

اختلاف وزن همیشه به معنی کم‌فروشی یا کیفیت نامناسب نیست؛ همان‌طور که مطابقت با جدول، به‌تنهایی کیفیت را ثابت نمی‌کند. ابتدا باید مطمئن شویم یک چیز را با یک مبنا مقایسه کرده‌ایم.

ضخامت اعلام‌شده مربوط به فولاد است یا کل ورق؟

ورق رنگی از فولاد پایه و لایه‌های پوشش تشکیل می‌شود. ممکن است در مدارک فنی، ضخامت فولاد پایه و ضخامت کل محصول از هم جدا باشند. از فروشنده بپرسید عددی که در سفارش نوشته شده، دقیقاً به کدام مورد اشاره دارد.

اگر می‌خواهید تفاوت ورق پایه و لایه‌های روی آن را بهتر بشناسید، راهنمای ورق رنگی چیست و از چه لایه‌هایی تشکیل می‌شود به شما کمک می‌کند.

فرمول ساده این مقاله، کل ضخامت واردشده را مانند فولاد محاسبه می‌کند. بنابراین برای برآورد دقیق‌تر محصول نهایی باید مبنای ضخامت روشن باشد:

• اگر ضخامت فولاد پایه معلوم است: وزن پایه را حساب کنید و فقط با داشتن اطلاعات معتبر، جرم پوشش فلزی و رنگ را جداگانه اضافه کنید.
• اگر ضخامت کل پوشش‌دار را وارد کرده‌اید: پوشش‌ها را دوباره به همان برآورد اضافه نکنید؛ ابتدا باید ضخامت و جرم لایه‌ها تفکیک شوند، چون چگالی آن‌ها با فولاد یکسان نیست.

برای نمونه، در پوشش روی با نام‌گذاری Z275، عدد ۲۷۵ به جرم اسمی پوشش مجموع دو طرف، برحسب گرم بر مترمربع، مربوط است؛ نه ۲۷۵ گرم برای هر طرف و نه ضخامت رنگ. جزئیات این نام‌گذاری و تفاوت جرم پوشش با ضخامت را در راهنمای کوتینگ ورق گالوانیزه بخوانید.

اندازه‌گیری ضخامت کل، به‌تنهایی ضخامت فولاد پایه را مشخص نمی‌کند.

ابعاد، تعداد و بسته‌بندی هم اثر دارند

حتی اگر ضخامت را درست وارد کرده باشید، اشتباه در عرض، طول یا تعداد شیت‌ها نتیجه را تغییر می‌دهد. برای بررسی اولیه اختلاف، این جدول را مرور کنید:

یک میکرومتر روی ورق رنگ‌شده معمولاً ضخامت کل محل تماس را نشان می‌دهد؛ از روی همان عدد به‌تنهایی نمی‌توان ضخامت فولاد پایه را جدا کرد. اندازه‌گیری باید با ابزار مناسب، روش درست و دور از لبه معیوب انجام شود. برای قضاوت درباره تلرانس هم به استاندارد و مدارک همان سفارش رجوع کنید، نه یک درصد ثابت برای همه ورق‌ها.

اگر اختلاف قابل‌توجه بود: ابتدا واحدها، تعداد و وزن بسته‌بندی را دوباره کنترل کنید؛ بعد مشخصات برچسب رول، مدارک فنی و برگه توزین را با فروشنده تطبیق دهید. صرفاً با دیدن یک عدد، درباره علت اختلاف نتیجه‌گیری نکنید.

قبل از استعلام، این مشخصات را آماده کنید

با این اطلاعات، فروشنده راحت‌تر می‌تواند وزن، موجودی و مبلغ سفارش را روشن کند:

1. ضخامت و مبنای آن: ضخامت فولاد پایه یا ضخامت کل، اگر مشخص است.
2. عرض اولیه: مثلاً ۱۰۰۰ یا ۱۲۵۰ میلی‌متر؛ برای محصول فرم‌شده، عرض مفید را هم بپرسید.
3. شکل تحویل: رول، شیت صاف یا ورق فرم‌شده.
4. مقدار سفارش: تعداد و طول شیت‌ها، یا وزن خالص موردنیاز رول.
5. مشخصات محصول: رنگ یا کد RAL، نوع پوشش، کارخانه و گرید در صورت نیاز پروژه.
6. محل تحویل و مبنای تسویه: وزن واقعی یا نظری، و نحوه محاسبه خدمات و حمل.

ابعاد، تعداد، رنگ و شکل تحویل را پیش از تأیید سفارش مشخص کنید.

نمونه پیام برای استعلام:

«برای ۲۰ شیت ورق رنگی با طول ۶ متر، عرض اولیه ۱۲۵۰ میلی‌متر و ضخامت ۰٫۵ میلی‌متر استعلام می‌خواهم. لطفاً مبنای ضخامت، وزن تقریبی و مبنای وزن قابل‌تسویه، رنگ موجود و هزینه برش و حمل تا محل پروژه را جدا اعلام کنید.»

برای بررسی موجودی و استعلام متناسب با سفارش، در صفحه ورق رنگی ایران فرمینگ راه‌های تماس را ببینید و این مشخصات را اعلام کنید. اگر ورق فرم‌شده می‌خواهید، نوع فرم و عرض مفید موردنیاز را هم به پیام اضافه کنید.

پرسش‌های متداول جدول وزن ورق رنگی

وزن ورق رنگی نیم‌میل چقدر است؟

در برآورد با ضریب ۷٫۸۵، وزن هر مترمربع ورق صاف نیم‌میل حدود ۳٫۹۳ کیلوگرم است. هر متر طول همین ورق با عرض ۱٫۲۵ متر، حدود ۴٫۹۱ کیلوگرم وزن دارد. برای وزن نهایی بار، مبنای ضخامت و پوشش‌ها نیز باید روشن باشد.

ورق رنگی ۶ متری چند کیلو است؟

بدون دانستن ضخامت و عرض، پاسخ ثابتی ندارد. مثلاً در ضخامت ۰٫۵ میلی‌متر، شیت ۶ متری با عرض اولیه یک متر حدود ۲۳٫۵۵ کیلوگرم و با عرض اولیه ۱٫۲۵ متر حدود ۲۹٫۴۴ کیلوگرم برآورد می‌شود.

یک تن ورق رنگی چند متر است؟

به ضخامت و عرض بستگی دارد. با فرض ضخامت مبنای ۰٫۵ میلی‌متر و عرض ۱٫۲۵ متر، یک تن وزن خالص تقریباً ۲۰۳٫۸۲ متر طول یا ۲۵۴٫۷۸ مترمربع ورق صاف است. این مساحت با پوشش مفید سقف یکسان نیست.

آیا کارخانه تولیدکننده، وزن ثابتی برای هر ورق دارد؟

نام کارخانه به‌تنهایی وزن را تعیین نمی‌کند. دو محصول باید از نظر ابعاد واقعی، ضخامت، نوع و مقدار پوشش مقایسه شوند. برای یک رول مشخص، برچسب و مدارک همان رول از عدد کلی منتسب به یک برند قابل‌استفاده‌تر است.

رنگ ورق در وزن آن اثر دارد؟

لایه رنگ جرم دارد، اما صرف نام رنگ، مثلاً آبی یا قرمز، برای محاسبه وزن کافی نیست. نوع و ضخامت پوشش اهمیت دارد. بدون مشخصات فنی نمی‌توان یک مقدار ثابت به وزن همه ورق‌های رنگی اضافه کرد.

برای سفارش سقف، عرض اولیه را بگیریم یا عرض مفید؟

هر دو را لازم دارید: عرض اولیه برای برآورد وزن ورق و عرض مفید برای برآورد سطح پوشش. طول مفید، هم‌پوشانی، پرت برش و جزئیات اجرا هم باید در مقدار نهایی سفارش لحاظ شوند.

برای تسویه خرید، جدول ملاک است یا باسکول؟

مبنای قرارداد تعیین‌کننده است. اگر معامله برحسب وزن واقعی است، وزن خالص حاصل از توزین معتبر همان بار ملاک توافق خواهد بود. جدول برای برآورد و کنترل اولیه مفید است، اما جای وزن‌کشی بار را نمی‌گیرد.

ورق سنگین‌تر حتماً بهتر است؟

خیر. وزن بیشتر ممکن است ناشی از ضخامت یا ابعاد بیشتر باشد. تناسب ضخامت با کاربرد، کیفیت فولاد و پوشش، یکنواختی رنگ و مشخصات فنی نیز اهمیت دارند. محصول را براساس نیاز پروژه انتخاب کنید، نه صرفاً سنگین‌تر بودن.