رول فرمینگ چیست؟ در صنایع فلزی مفاهیم پرکاربردی وجود دارد که بعضا آشنایی کافی با آنها وجود نداشته و نسبتا ناشناخته باقی می مانند و یکی از مهم ترین آن ها رول فرمینگ می باشد. که در صنایع و محصولات مختلفی مانند: ورق شیروانی کاربرد دارد.
رول فرمینگ یا Roll Forming به طور خلاصه فرآیند پر کاربرد فرم دهی به انواع ورق های فلزی از جمله فولاد، آهن، آلومینیوم و … می باشد که در طول نیم قرن گذشته به بهترین و پر بازده ترین روش و تکنولوژی شکل دهی فلزات در دنیا تبدیل شده است، به طوری که امروزه تا ۴۵ درصد از تمام فولادهای تولید شده در آمریکا توسط این فرآیند تولید آماده می شوند.
فرآیند رول فرمینگ
فرآیند رول فرمینگ توسط یک سری قالب فرم یا غلطک که روی شافت هایی که توسط یاتاقان هایی که مهار شده اند صورت می پذیرد که این میزان از کل ورق های فولادی به کار رفته در صنعت خودروسازی بیشتر است.
البته ارائه یک تعریف جامع از فرآیند رول فرمینگ به این سادگی نیست و پیچیدگی های خاص خود را دارد. به عنوان مثال در یک تعریف کامل تر می توان گفت رول فرمینگ شکل دادن نوار ورق های فلزی مانند ورق گالوانیزه در امتداد مستقیم طولی و موازی خطوط خمش ورق است که به وسیله چند جفت نورد کانتور شده بدون تغییر ضخامت در دمای اتاق انجام می پذیرد.
البته در واقعیت مواردی وجود دارد که ناقض این تعریف می باشد و به عنوان مثال محصولاتی که از فرآیند رول فرمینگ خارج می شوند، اکثراً دارای اعوجاج بوده و در بسیاری موارد خطوط خمش زاویه ۹۰ درجه نسبت به خطوط طولی دارند.
همچنین در اجرا معمولاً ضخامت در محل خطوط خمش کاهش می یابد و ضخامت کاملا یکنواخت بدست نمی آید. نیز به طور معمول برای جلوگیری از ترک خوردگی رنگ در خطوط خمش ذرات را پیش از شکل دهی حرارت می دهند و کار در دمای اتاق عملا صورت نمی پذیرد همین چند مورد نشان می دهد رول فرمینگ فرآیندی دارای انعطاف است و نمی توان یک تعریف با قوانین سفت و سخت و غیرقابل تغییر برای آن بیان نمود.
مزایای رول فرمینگ نسبت به روش های سنتی
تولید ورق های فلزی به روش رول فرمینگ نسبت به روش های سنتی چون نورد، پرس برک و خم کن، مزایای فراوانی دارد که مهم ترین آن سرعت بالای کار و عدم نیاز به حضور یک اپراتور مستقیم است.
بدین ترتیب که فقط از نیروی انسانی در مرحله بسته بندی و دپوی محصول استفاده می شود و در حین آماده سازی ورق ها، نیازی به نیروی انسانی به صورت مستقیم وجود ندارد.
همین موضوع هزینه های تولید به روش رول فرمینگ را نسبت به روش های سنتی تا حد قابل توجهی کم می کند. سرعت فرآیند کار در این روش به حدی بالاست که به عنوان مثال برای ساخت مقطع ناودانی یا نبشی سرعت 60 متر بر دقیقه قابلیت اجرایی دارد و نسبت به روش تولید دستی به میزان قابل توجهی بالاتر است.
همچنین علاوه بر سرعت بالای کار، در تولید با روش رول فرمینگ محصولی یکنواخت و با کیفیت بسیار بالاتر از محصولات روش های سنتی بدست می آید. داشتن همزمان سرعت و کیفیت موجب شده روش رول فرمینگ بشدت مورد استقبال قرار گرفته و استفاده از آن مرتب در حال افزایش باشد.
این مقاله را نیز حتما بخوانید: صفر تا صد فرآیند تولید سنگ آهن
انواع رول فرمینگ
دو روش کلی برای رول فرمینگ و فرم دهی ورق های فلزی وجود دارد که به آن ها روش رول فرمینگ سرد و گرم می گویند. روش رول فرمینگ سرد برای فرم دادن به ورق های فلزی کم ضخامت و روش رول فرمینگ گرم جهت فرم دادن به ورق های فلزی با ضخامت بالا مورد استفاده قرار می گیرد.
همچنین انواع رول فرمینگ از نظر دستگاه نورد نیز می توانند تقسیم بندی شوند. می دانیم که مهم ترین بخش خط رول فرمینگ، دستگاه نورد است و این دستگاه نیرو و پشتیبانی لازم را به غلتک ها وارد می کند که در نهایت موجب فرم دهی به ورق های فلزی می شود. تنوع بسیاری در زمینه دستگاه های نورد وجود دارد که معروف ترین آن ها عبارتند از:
دستگاه نورد معلق یا cantilevered، دستگاه نورد دوپلکس یا duplex، دستگاه نورد دوپلکس ترکیبی یا through-shaft duplex، دستگاه نورد استاندارد و صفحه ای یا rafted.
اجزای اصلی دستگاه نورد
دستگاه نورد از اجزای مختلفی تشکیل شده که مهمترین و اصلی ترین آن ها عبارتند از بستر یا پایه، دروازه نورد، شفت ها و صاف کننده ها.
بستر یا پایه:
در واقع بستر یا پایه سیستم نورد، سایر اجزا از جمله غلطک ها، محرک و شفت ها را نگه می دارد و باید دارای استحکام لازم در طول عملیات، جابجایی و نصب بوده و سطحی صاف و هموار برای نصب اجزا داشته باشد. همچنین از دیگر ویژگی های بستر یا پایه، داشتن یک شیار برای تنظیم کردن دروازه ها و همچنین داشتن یک مجرا برای روان کننده عملیات رول فرمینگ می باشد.
پیشنهاد میکنیم مطلب: کابرد ورق های رنگی را نیز مطالعه کنید
دروازه نورد:
دیگر مورد از اجزای اصلی دستگاه نورد دروازه های نورد می باشد که به طور معمول دروازه های سمت اپراتور در معرض نیروی کمتری قرار گرفته و دروازه های سمت درایو در معرض نیروی خمشی بسیار زیادی قرار می گیرند. این دروازه ها عموما به وسیله یاتاقان ها و بوش های یاتاقان، شفت ها را نگه می دارند که به همین دلیل نیرویی در جهت محور شفت به دروازه ها وارد نمی گردد.
شفت ها:
در دستگاه نورد معلق، شفت ها به صورت یکسره درگیر بوده و در سمت اپراتور به صورت دو سر درگیر می باشند که ساختار این دو نوع شفت مشابه است. در شفتت های معلق به منظور حفظ فضا در اکثر موارد غلطک ها توسط پیچ رزوه شده در مرکز شفت روی شفت ها نگه داشته می شوند.
صاف کننده ها:
دیگر مورد از اعضای اصلی دستگاه نورد هستند که در انتهای خط قرار دارند. در واقع آن چیزی که در عمل مشاهده می شود این است که به علت تنش های داخلی ایجاد شده توسط فرآیند رول فرمینگ، در اغلب موارد به اعوجاج محصول پس از خروج از آخرین جفت از غلتک ها می انجامد. به همین منظور در انتهای خط، یک واحد صاف کننده نصب می شود تا این اعوجاج ها و انحراف ها را اصلاح نمایند.
با مطلب رول فرمینگ چیست؟ در این مقاله در خدمت شما بودیم. امیدواریم که این مقاله برای شما مفید واقع شده باشد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد قیمت روز انواع ورق شیروانی ، انواع ورق رنگی و انواع فرمینگ با شماره های گروه ایران فرمینگ تماس حاصل فرموده و از صفحه اینستاگرام ایران فرمینگ دیدن فرمایید.
شماره های تماس: 09121127787 – 09120414100
